Lý thuyết và bài tập trắc nghiệm cấu trúc và các loại vi rút

THI247.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và các dạng bài tập trắc nghiệm cấu trúc và các loại vi rút trong chương trình Sinh học lớp 10.

Mục tiêu:
Kiến thức:
+ Nêu được khái niệm virut, phân biệt được virut và vi khuẩn.
+ Mô tả được hình thái, cấu trúc, đặc điểm sống của virut.
+ Phân tích được căn cứ xác định vai trò của lõi axit nuclêic.
Kĩ năng:
+ Đọc và xử lí thông tin trong SGK để tìm hiểu khái niệm virut, mô tả hình thái, cấu trúc và đặc điểm của virut.
+ So sánh và phân tích để phân biệt virut và vi khuẩn.
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
1. Khái niệm.
Virut là dạng sống chưa có cấu tạo tế bào, có kích thước siêu nhỏ và có cấu tạo đơn giản, thường chỉ gồm một loại axit nuclêic được bao bọc bởi vỏ prôtêin. Để nhân lên, virut phải nhờ bộ máy tổng hợp của tế bào, vì thế chúng kí sinh nội bào bắt buộc. Hình 19.1: Vi rút khảm thuốc lá.
2. Cấu tạo của virut.
Gồm hai thành phần cơ bản: + Lõi là axit nuclêic (ADN hoặc ARN). + Vỏ là prôtêin (gọi là capsit) bao bọc bên ngoài để bảo vệ axit nuclêic. + Tổ hợp axit nuclêic và vỏ capsit gọi là nuclêôcapsit. Một số virut còn có thêm lớp vỏ ngoài (lipit kép và prôtêin). Trên bề mặt vỏ ngoài có các glicôprôtêin (thụ thể) đóng vai trò là kháng nguyên và giúp virut bám lên bề mặt tế bào vật chủ. Virut không có vỏ ngoài gọi là virut trần. Hình 19.2: Virut HIV.
3. Hình thái của virut.
Dạng cấu trúc Đặc điểm Ví dụ Dạng xoắn Capsôme sắp xếp theo chiều xoắn của axit nuclêic → virut có hình que, sợi, hình cầu. Virut khảm thuốc lá; virut dại, sởi, cúm. Dạng khối Capsôme sắp xếp theo hình khối đa diện với 20 mặt tam giác đều. Virut bại liệt, HIV. Dạng hỗn hợp Gồm 2 phần: + Đầu là cấu trúc khối chứa axit nuclêic. + Đuôi là cấu trúc xoắn. Thể thực khuẩn (phagơ T2). Hình 19.3: Phagơ Thí nghiệm của Franken và Conrat Năm 1957, Franken và Conrat đã tiến hành thí nghiệm tách lõi ARN ra khỏi vỏ prôtêin của hai chủng virut A và B, cả hai chủng đều có khả năng gây bệnh cho cây thuốc lá, nhưng khác nhau ở các vết tổn thương trên lá. Lấy ARN của chủng A trộn lẫn với prôtêin của chủng B thì chúng sẽ lắp ráp thành virut lai. Nhiễm chủng virut lại vào cây thuốc lá thì cây sẽ bị bệnh. Phân lập từ lá cây bị bệnh sẽ được chủng virut A. Hình 19.4: Sơ đồ thí nghiệm của Franken và Conrat SƠ ĐỒ HỆ THỐNG HÓA.
II. CÁC DẠNG BÀI TẬP

[ads]