Lý thuyết và câu hỏi trắc nghiệm cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi (1953 – 1954)

THI247.com giới thiệu đến bạn đọc tài liệu lý thuyết trọng tâm và câu hỏi trắc nghiệm cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc thắng lợi (1953 – 1954) trong chương trình Lịch sử lớp 12.

Mục tiêu:
Kiến thức:
+ Trình bày được âm mưu, hành động mới của thực dân Pháp và can thiệp Mĩ thể hiện trong Kế hoạch Nava.
+ Tóm tắt được diễn biến và nêu được ý nghĩa của cuộc Tiến công chiến lược trong đông – xuân 1953 – 1954 và chiến dịch Điện Biên Phủ.
+ Trình bày nội dung cơ bản và ý nghĩa của Hiệp định Giơnevơ năm 1954 về Đông Dương.
+ Nêu và phân tích được nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 – 1954).
Kĩ năng:
+ Sử dụng SGK, tài liệu tham khảo, quan sát tranh ảnh, bản đồ, phim tư liệu, … để đánh giá, nhận thức lịch sử.
+ Phân tích, đánh giá, tổng hợp, so sánh, … sự kiện lịch sử.
I. LÍ THUYẾT TRỌNG TÂM
ÂM MƯU MỚI CỦA PHÁP, MĨ Ở ĐÔNG DƯƠNG – KẾ HOẠCH QUÂN SỰ NAVA 1. Kế hoạch Nava: – Tháng 7/1953, dựa vào viện trợ và được sự đồng ý của Mĩ, Pháp đề ra kế hoạch Nava, nhằm giành thắng lợi quân sự quyết định, “kết thúc chiến tranh trong danh dự”. – Kế hoạch Nava được đề ra toàn diện, quy mô lớn, có sự cấu kết chặt chẽ của Pháp và Mĩ, gây ra cho cách mạng Việt Nam nhiều khó khăn, thách thức. – Kế hoạch Na va ngay từ đầu đã chứa đựng mầm mống của thất bại: + Đề ra khi Pháp đang ở thế bị động. + Mâu thuẫn giữa tập trung với phân tán lực lượng; giữa thế và lực của quân Pháp với mục tiêu chiến lược mà chúng đặt ra, … 2. Bối cảnh lịch sử: – Qua 8 năm tiến hành kháng chiến kiến quốc, lực lượng cách mạng của Việt Nam ngày càng lớn mạnh. – Thực dân Pháp thiệt hại ngày càng lớn, lâm vào thế bị động trên chiến trường. – Mĩ can thiệp sâu vào cuộc chiến tranh ở Đông Dương. → Tháng 7/1953, được sự thỏa thuận của Mĩ, thực dân Pháp đề ra Kế hoạch Nava, hi vọng trong 18 tháng giành thắng lợi quân sự quyết định. 3. Nội dung kế hoạch Nava – Bước 1: + Thời gian: từ thu – đông 1953 đến xuân năm 1954. + Kế hoạch: Phòng ngự chiến lược ở Bắc Bộ. Tiến công chiến lược để bình định Trung Bộ và Nam Đông Dương. – Bước 2: + Thời gian: từ thu – đông năm 1954. + Kế hoạch: Tiến công chiến lược Bắc Bộ, giành thắng lợi quân sự quyết định buộc Việt Nam phải đàm phán theo những điều kiện có lợi cho Pháp. 4. Biện pháp thực hiện kế hoạch – Xin Mĩ tăng thêm viện trợ quân sự (chiếm 73% chi phí chiến tranh ở Đông Dương). – Tập trung 44/48 tiểu đoàn cơ động tại đồng bằng Bắc Bộ. – Mở rộng hoạt động thổ phỉ, biệt kích ở vùng rừng núi, biên giới phía Bắc. – Mở cuộc tiến công lớn vào vùng giáp giới Ninh Bình, Thanh Hóa, … CUỘC TIẾN CÔNG CHIẾN LƯỢC ĐÔNG – XUÂN 1953 – 1954 1. Chủ trương, kế hoạch của Đảng – Tháng 9/1953, Bộ Chính trị Trung ương Đảng họp và đề ra kế hoạch tác chiến trong đông – xuân 1953 – 1954. – Phương hướng chiến lược: tập trung lực lượng mở các cuộc tiến công lớn vào những hướng quan trọng mà địch tương đối yếu → buộc địch phải bị động phân tán lực lượng ra nhiều nơi. – Phương châm chiến lược: “Tích cực, chủ động, cơ động, linh hoạt”, “đánh ăn chắc, tiến ăn chắc”. 2. Diễn biến chính: – Cuối năm 1953, ta tiến công địch ở Lai Châu. – Địch điều quân tăng cường cho Điện Biên Phủ, biến Điện Biên Phủ trở thành nơi tập trung binh lực thứ hai. – Cuối năm 1953, liên quân Việt – Lào tiến công địch ở Trung Lào. – Nava lại phải điều quân sang ứng cứu cho Xênô, biến Xênô là nơi tập trung binh lực thứ ba. – Đầu năm 1954, liên quân Việt – Lào tiến công Thượng Lào. – Nava tăng cường chốt giữ Luông Phabang, biến nơi này thành nơi tập trung binh lực thứ tư. – Đầu năm 1954, ta tiến công địch ở Bắc Tây Nguyên. – Nava lại phải tăng viện binh cho Plâyku, biến Plâyku là nơi tập trung binh lực thứ năm. – Ở vùng sau lưng địch, chiến tranh du kích phát triển mạnh, tiêu diệt, tiêu hao nhiều sinh lực địch. 3. Kết quả, ý nghĩa: – Làm phá sản bước đầu Kế hoạch quân sự Nava, buộc quân chủ lực của địch phải bị động phân tán. – Giam chân quân Pháp tại miền rừng núi, gây nhiều bất lợi cho chúng. – Quân dân Việt Nam giành được quyền chủ động trên các chiến trường chính ở Đông Dương. – Chuẩn bị những điều kiện cho quân dân Việt Nam mở chiến dịch Điện Biên Phủ. CHIẾN DỊCH LỊCH SỬ ĐIỆN BIÊN PHỦ (1954) – Chiến dịch Điện Biên Phủ là đỉnh cao của cuộc Tiến công chiến lược đông – xuân 1953 – 1954. – Chiến thắng Điện Biên Phủ là thắng lợi lớn nhất của quân dân Việt Nam trong kháng chiến chống thực dân Pháp; là một trong những chiến công rực rỡ nhất của dân tộc Việt Nam trong lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm. 1. Âm mưu và hành động của Pháp – Mĩ a. Âm mưu: – Kế hoạch Nava bước đầu phá sản sau các cuộc tiến công của quân dân Việt Nam tỏng đông – xuân 1963- 1954 → Pháp và Mĩ quyết định biến Điện Biên Phủ trở thành trung tâm điểm của Kế hoạch Nava. – Thu hút chủ lực của Việt Nam tới Điện Biên Phủ để tiêu diệt, tạo điều kiện cho Pháp bình định đồng bằng Bắc Bộ, đánh chiếm liên khu V. b. Hành động: Xây dựng Điện Biên Phủ thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất Đông Dương. 2. Chủ trương, sự chuẩn bị của Đảng và nhân dân a. Chủ trương của Đảng Đầu tháng 12/1953, Bộ Chính trị Trung ương Đảng quyết định mở chiến dịch Điện Biên Phủ. – Tiêu diệt lực lượng quân Pháp ở Điện Biên Phủ. – Giải phóng Tây Bác, tạo điều kiện giải phóng Bắc Lào. – Giành được thắng lợi quân sự, tạo thuận lợi cho cuộc đấu tranh ngoại giao. b. Sự chuẩn bị của Đảng, nhân dân – Thành lập Bộ chỉ huy và Đảng ủy mặt trận do đồng chí Võ Nguyên Giáp là Chỉ huy trường, kiêm Bí thư Đảng ủy mặt trận. – Huy động lực lượng lớn cho chiến dịch: tổng số quân là 55.000, hàng chục nghìn tấn vũ khí, lương thực, … 3. Diễn biến chiến dịch a. Đợt 1 Tiến công địch ở Him Lam và toàn bộ phân khu Bắc, tiêu diệt cứ điểm Him Lam, Độc Lập. b. Đợt 2: Tiến công và đánh chiếm các vị trí phòng thủ của phân khu Trung tâm, chiếm phần lớn các cứ điểm. c. Đợt 3 Tiến công tiêu diệt các điểm đề kháng của địch ở phân khu Trung tâm và phân khu Nam. 17 giờ 30 phút ngày 7/5/1954, tướng Đờ Cátxtơri cùng toàn bộ Ban Tham mưu của địch bị bắt. 4. Kết quả, ý nghĩa a. Kết quả Tiêu diệt, bắt sống toàn bộ quân Pháp tại Điện Biên Phủ, thu nhiều vũ khí. b. Ý nghĩa: – Phá sản hoàn toàn kế hoạch Nava, xoay chuyển cục diện chiến tranh, tạo cơ sở thực lực cho cuộc đấu tranh ngoại giao của Việt Nam. – Cổ vũ phong trào giải phòng dân tộc trên thế giới.
II. HỆ THỐNG CÂU HỎI ÔN LUYỆN

[ads]